De jaarrekening van een klant of leverancier lezen in 20 minuten

Kort samengevat: om de jaarrekening van een klant of leverancier te lezen, hoef je geen analist te zijn. Neem de laatst neergelegde jaarrekening bij het Registro delle imprese, kijk naar de balans (eigen vermogen, schulden, liquide middelen, vorderingen) en naar de resultatenrekening (omzet, marge, rente, winst). Zes cijfers volstaan om over het krediet te beslissen, met de kanttekening dat de jaarrekening een foto is van enkele maanden geleden.

Waar je de jaarrekening van een ander bedrijf vindt

Kapitaalvennootschappen deponeren de jaarrekening bij het Registro delle imprese. Voor de S.r.l. bepaalt art. 2478-bis c.c. dat de jaarrekening binnen 120 dagen na afsluiting van het boekjaar aan de vennoten wordt voorgelegd (met de mogelijkheid van een langere termijn in de gevallen van art. 2364 c.c., maar niet later dan 180 dagen), en deponering binnen dertig dagen na goedkeuring. Art. 2435 c.c. stelt dezelfde termijn van dertig dagen voor de deponering.

De jaarrekening vraag je op via de site van het Registro delle imprese (registroimprese.it), in de sectie officiële documenten, of je vindt hem al geherclassificeerd in een rapport. Houd twee dingen in gedachten:

• hij is altijd gedateerd: met deze termijnen kan de nieuwste jaarrekening die je vindt betrekking hebben op een boekjaar dat vele maanden eerder is afgesloten;
• niet iedereen deponeert hem: de verplichting tot een formele jaarrekening geldt voor kapitaalvennootschappen; personenvennootschappen stellen een jaarlijks overzicht op dat niet wordt gedeponeerd of gepubliceerd. Voor een eenmanszaak of een Snc is er simpelweg geen openbare jaarrekening (lees in dat geval de gids over hoe je een leverancier zonder gedeponeerde jaarrekening beoordeelt).

De balans in vijf minuten

De balans volgt het schema van art. 2424 c.c.: links de activa (wat het bedrijf bezit), rechts het passief (waarmee het is gefinancierd). Voor wie krediet verleent tellen vooral vier posten:

• A) Eigen vermogen (passief): de eigen middelen. Als die laag is ten opzichte van de schulden, neemt wie geld of goederen aan het bedrijf verstrekt bijna alle risico op zich. Is het negatief, lees dan de gids over hoe je aan de jaarrekening ziet of een leverancier op het punt staat failliet te gaan.
• D) Schulden (passief): de wet vraagt de bedragen die na het volgende boekjaar opeisbaar zijn afzonderlijk te vermelden. Zo onderscheid je schulden die binnen twaalf maanden moeten worden betaald van de langlopende. In de gewone jaarrekening zie je ook de afzonderlijke subposten: schulden aan banken, aan leveranciers, belastingschulden, schulden aan pensioenfondsen.
• C.IV) Liquide middelen (activa): bankdeposito's en kas op de afsluitingsdatum.
• C.II) Vorderingen (activa): in de gewone jaarrekening vind je de vorderingen op klanten apart. Groeien ze veel sneller dan de omzet, dan int het bedrijf langzaam, en misschien betaalt het ook jou langzaam.

De resultatenrekening in vijf minuten

De resultatenrekening volgt het getrapte schema van art. 2425 c.c. Je leest hem van boven naar beneden:

• A) Waarde van de productie, met post A1 opbrengsten uit verkopen en prestaties: de omzet van het boekjaar naar toerekening;
• B) Kosten van de productie: grondstoffen, diensten, gebruik van goederen van derden, personeel (B9), afschrijvingen en waardeverminderingen (B10), voorzieningen (B12 en B13), overige kosten (B14);
• verschil tussen waarde en kosten van de productie (A - B): het resultaat van de operationele bedrijfsvoering, na afschrijvingen;
• C) Financiële baten en lasten, met post C17 rente en overige financiële lasten: wat de schuld het bedrijf kost;
• post 21, winst of verlies van het boekjaar: het eindresultaat, na belastingen.

De bruto bedrijfsmarge (MOL of EBITDA) is geen post van het wettelijk schema: een transparante manier om hem af te leiden is bij het verschil A - B de afschrijvingen en voorzieningen op te tellen. Hoe je dat doet, waarom twee analisten op verschillende getallen kunnen uitkomen en wat hij je zegt, staat uitgelegd in de aparte gids hieronder.

De zes cijfers om naar te kijken voordat je krediet verleent

Bekijk altijd minstens twee boekjaren: de jaarrekening geeft bij elke post ook het cijfer van het vorige jaar. Eén getal zegt weinig, de richting ervan zegt veel meer. Om deze cijfers om te zetten in een kredietbedrag, volg je de gids over hoe je het handelskrediet van een klant berekent; als de klant in verlies heeft afgesloten, is er een gids over wat je moet doen met een klant in verlies.

Wat de jaarrekening je niet vertelt

• Hij vertelt niet hoe het bedrijf vandaag is. Het is de situatie op de afsluitingsdatum van het boekjaar. Protesten, insolventieprocedures of een wisseling van bestuurders die daarna zijn gebeurd, staan er niet in, tenzij de toelichting ze opneemt bij de feiten van belang na de afsluiting.
• Hij vertelt niet of het bedrijf op tijd betaalt. De schulden aan leveranciers staan als totaalbedrag, niet als vervallen schulden.
• Het is geen kas. Een winst kan samengaan met een kas die leegloopt, bijvoorbeeld als klanten steeds later betalen. Voor de kasstromen heb je het kasstroomoverzicht nodig, dat vennootschappen met een verkorte jaarrekening en micro-ondernemingen echter niet hoeven op te stellen (art. 2435-bis en 2435-ter c.c.).
• In de verkorte jaarrekening zie je minder detail. De verkorte balans bevat alleen de posten met hoofdletters en Romeinse cijfers: je ziet de totale schulden, gesplitst in binnen en na het volgende boekjaar, maar niet hoeveel ervan aan banken en hoeveel aan leveranciers is verschuldigd.
• Hij bevat schattingen. De waarde van vorderingen, voorraden en afschrijvingen hangt af van de beoordelingen van de bestuurders. De toelichting legt de gebruikte criteria uit, als die er is.

De gidsen om dieper te gaan

EBITDA en MOL. Hoe je ze uit de civielrechtelijke resultatenrekening haalt, wat het verschil tussen de twee termen is en waarom een positieve marge niet garandeert dat de klant je betaalt. Lees EBITDA en MOL van een klant: wat ze zeggen voordat je krediet verleent.

DSCR. De indicator die de kasstromen vergelijkt met de termijnen van de schuld: de formule, hoe je hem uit een gedeponeerde jaarrekening benadert en wat de Codice della crisi er vandaag over zegt. Lees DSCR van een klant of leverancier: hoe je hem uit de jaarrekening berekent.

Kasstroomoverzicht. De drie stromen (operationeel, investeringen, financiering) en welke signalen je zoekt wanneer de klant het publiceert. Lees het kasstroomoverzicht van een klant.

Toelichting. Verplichtingen en garanties buiten de balans, schulden met zekerheden op goederen, transacties met verbonden partijen, feiten na de afsluiting: de pagina's die bijna niemand leest en die vaak meer zeggen. Lees wat je in de toelichting moet zoeken.

Verkorte jaarrekening en micro-ondernemingen. Een groot deel van het mkb deponeert een vereenvoudigde jaarrekening: wat je er nog uit kunt lezen en wat ontbreekt. Lees verkorte jaarrekening en micro-onderneming: wat je kunt lezen.

Liquiditeit en netto financiële positie. De indices die zeggen of een leverancier de kortetermijnvervaldagen kan opvangen en hoeveel schuld hij heeft bij banken en financiers. Lees liquiditeitsindices en netto financiële positie van een leverancier.

Bronnen

• Art. 2424 c.c., inhoud van de balans (Brocardi.it) (geraadpleegd op 01/11/2026)
• Art. 2425 c.c., inhoud van de resultatenrekening (Brocardi.it) (geraadpleegd op 01/11/2026)
• Art. 2435 c.c., deponering van de jaarrekening, met opmerking over personenvennootschappen (Brocardi.it) (geraadpleegd op 01/11/2026)
• Art. 2478-bis c.c., jaarrekening van de S.r.l. (Brocardi.it) (geraadpleegd op 01/11/2026)
• Art. 2364 c.c., termijn voor goedkeuring van de jaarrekening (Brocardi.it) (geraadpleegd op 01/11/2026)
• Art. 2427 c.c., inhoud van de toelichting (Brocardi.it) (geraadpleegd op 01/11/2026)
• Art. 2435-bis c.c., jaarrekening in verkorte vorm (Brocardi.it) (geraadpleegd op 01/11/2026)
• Art. 2435-ter c.c., jaarrekening van micro-ondernemingen (Brocardi.it) (geraadpleegd op 01/11/2026)
• Registro delle imprese, diensten voor het opvragen van officiële documenten en de jaarrekening (geraadpleegd op 01/11/2026)