Bir müşterinin EBITDA ve MOL'u: kredi limiti vermeden önce ne söylerler

Kısaca: EBITDA ve MOL (margine operativo lordo, faaliyet brüt marjı), bir müşterinin olağan faaliyetinin amortisman, faiz ve vergilerden önceki marjını gösterir: Borsa Italiana'ya göre bunlar birbirine benzer ölçülerdir. Bilanço kalemleri değildir; gelir tablosundan çıkarılırlar. Pozitif bir EBITDA iyi bir işarettir, ama nakit değildir ve ödemeyi garanti etmez.

EBITDA ve MOL: fark nedir

EBITDA, Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortisation sözcüklerinin kısaltmasıdır: faiz, vergi ve amortismandan önceki kâr. Borsa Italiana sözlüğü bunu bir işletmenin en önemli kârlılık göstergelerinden biri ve margine operativo lordo'ya benzer bir ölçü olarak tanımlar. MOL, margine operativo lordo'nun İtalyanca kısaltmasıdır ve aynı sözlüğün “Margine Operativo Lordo” maddesi EBITDA'yı bir faaliyet brüt marjı ölçüsü olarak anlatır.

Pratikte iki terim eş anlamlı olarak kullanılır. Önemli olan başka bir noktadır: ikisi de bilanço şeması tarafından tanımlanmaz. ESMA'nın alternatif performans göstergelerine dair yönergeleri, muhasebe düzenlemesinde tanımlananlardan farklı, bilanço verilerine tutar eklenerek ya da çıkarılarak elde edilen bir gösterge olarak tam da EBITDA'yı örnek verir. Bu nedenle aynı bilançodan yola çıkan iki analist biraz farklı sayılara ulaşabilir: hangi kalemleri topladıklarına ya da çıkardıklarına bağlıdır. Başkalarının hesapladığı bir EBITDA okuduğunuzda, her zaman nasıl hesaplandığını sorun.

Medeni hukuk gelir tablosundan nasıl çıkarılır

İtalyan şirketlerinin gelir tablosu art. 2425 c.c. şemasını izler. Gerekli kalemler şunlardır:

• A) Üretim değeri: satış gelirleri (A1), stok ve devam eden işlerdeki değişimler (A2, A3), kendi işlerinden doğan duran varlık artışları (A4), diğer gelir ve kazançlar (A5);
• B) Üretim maliyetleri: hammadde ve mallar (B6), hizmetler (B7), üçüncü kişilere ait varlıkların kullanımı (B8), personel (B9), amortisman ve değer düşüklükleri (B10), hammadde stoklarındaki değişim (B11), risk karşılıkları (B12), diğer karşılıklar (B13), çeşitli işletme giderleri (B14);
• A - B farkı, yasal şemanın zaten hesapladığı olarak gösterdiği tutar.

Aynı tercihlerle aynı sayıya götüren iki yol vardır:

1. yukarıdan (MOL): üretim değerinden B6, B7, B8, B11 ve B14 çıkarılırsa katma değer kalır; personel maliyeti (B9) de çıkarılırsa MOL elde edilir;
2. aşağıdan (EBITDA): A - B farkına amortisman ve değer düşüklükleri (B10) ile karşılıklar (B12 ve B13) eklenir; yani yılın nakit çıkışı olmayan maliyetleri.

En çok tartışılan tercih alacak değer düşüklüğüdür (B10, d harfi): bazıları bunu amortismanlarla birlikte toplar, bazıları ise tam olarak tahsil edememe riskini ölçtüğü için maliyetler arasında bırakır. Bir müşteriyi değerlendiren tedarikçi için bunu ayrıca incelemek gerekir: artıyorsa, müşteriniz de kendi müşterilerinden tahsilat yapmakta zorlanıyor olabilir.

Kısa bilançoda hesaplama aynı şekilde yapılır: art. 2435-bis c.c. bazı kalemlerin gruplanmasına izin verir (örneğin duran varlıkların amortisman ve değer düşüklükleri, B10 a, b ve c), ancak gelir tablosunun yapısı art. 2425'in yapısı olarak kalır.

Sayısal örnek (kurgusal veriler)

Örnek: Alfa Srl adını verdiğimiz bir müşteri ve bu gelir tablosu. Sayılar hesabı açıklamak için uydurulmuştur, istatistik değildir.

Aşağıdan: 160.000 + 90.000 (B10) + 10.000 (B12) = 260.000 € EBITDA. Yukarıdan: 2.020.000 - 900.000 - 400.000 - 60.000 - 20.000 = 640.000 katma değer; eksi 380.000 personel = 260.000 € MOL. Alacak değer düşüklüğünü maliyetler arasında bırakırsanız EBITDA 250.000 €'ya düşer.

Alfa'ya kredi limiti verecek biri için üç yararlı okuma:

• gelire göre marj: 2.000.000 gelirin 260.000'i, yani yüzde 13. Önceki yılla karşılaştırın: düşüyorsa maliyetler fiyatlardan daha hızlı artıyordur;
• faiz karşılama oranı: 260.000 bölü 40.000 faiz, 6,5 eder. Marj faizleri 6,5 kez karşılıyor, ama borcun yalnızca faizinin değil, geri ödenmesi gerektiğini de unutmayın;
• marja göre borç: bilanço şemasında bankalara 900.000 € borç ve 100.000 € likidite varsa, net borçluluk 800.000 €'dur, yani EBITDA'nın yaklaşık 3 katı. Herkes için geçerli yasal bir eşik yoktur: önemli olan zaman içindeki ve benzer şirketlerle karşılaştırmadır.

Müşterinin size ödeme gücü hakkında ne söylüyor

EBITDA, bankalar, vergi dairesi ve yatırımlar payını almadan önce olağan faaliyetin ürettiği marjdır. Bir tedarikçi için bu ilk filtredir:

• Negatif EBITDA: olağan faaliyet cari maliyetleri bile karşılamıyor. Müşteri tedarikçilerini yalnızca yeni borçlarla, ortakların katkılarıyla ya da mal satışıyla ödüyor. Kredi limitinde en yüksek ihtiyatın gerektiği durum budur.
• Pozitif ama birkaç yıldır düşen EBITDA: tampon incelir. Vadeyi uzatmadan önce kâra, faizlere ve kısa vadeli borçlara bakın.
• Pozitif ve istikrarlı EBITDA: şirket marj üretiyor. Geriye kalan soru, bunun ne kadarının nakde dönüştüğü, ne kadarının borç taksitleri ve yatırımlara gittiğidir.

Müşteri yılı zararla kapatmış ama EBITDA'sı pozitifse, zarar amortisman, faiz ya da değer düşüklüklerinden kaynaklanıyor olabilir: bu durumda nasıl düşünüleceğini zarar eden bilançoya sahip müşteri rehberi anlatır.

Sınırlar: EBITDA nakit değildir

En önemli sınır şudur: EBITDA, gelir ve giderleri tahakkuk esasına göre kullanarak hesaplanır, tahsilat ve ödemelerle değil. Bir müşterinin sağlam bir EBITDA'sı olabilir ve yine de likiditesiz kalabilir. Yine kurgusal sayılarla bir örnek:

260.000 € EBITDA ile Alfa 150.000 € nakit yaktı. Akılda tutulması gereken diğer sınırlar:

• yatırımları görmez: makinelerini sık yenilemesi gereken bir işletmenin, yatırım yapmayan bir işletmeye göre daha fazla marja ihtiyacı vardır;
• borcu görmez: aynı EBITDA, az borçlu bir şirket için sağlamdır, çok borçlu bir şirket için kırılgandır. Akışları ve taksitleri karşılaştırmak için DSCR gerekir;
• eskidir: son kayıtlı bilançodan gelir, dolayısıyla kapanmış bir yılı anlatır;
• tahminlere dayanır: karşılıklar ve değer düşüklükleri yöneticiler tarafından belirlenir ve bunların tercihi A - B farkını kaydırır.

Gerçek akışları görmek için nakit akış tablosu gerekir; ancak kısa bilanço uygulayan şirketlerin bunu hazırlama zorunluluğu yoktur: bu konuyu müşterinin nakit akış tablosu rehberi anlatır. Tam okuma çerçevesi için müşteri ya da tedarikçi bilançosunu okuma rehberine dönün.

Kaynaklar

• Art. 2425 c.c., gelir tablosunun içeriği (Brocardi.it) (01/11/2026 tarihinde incelendi)
• Art. 2435-bis c.c., kısa biçimde bilanço (Brocardi.it) (01/11/2026 tarihinde incelendi)
• Borsa Italiana, sözlük: Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortisation (EBITDA) (01/11/2026 tarihinde incelendi)
• Borsa Italiana, sözlük: Margine Operativo Lordo (01/11/2026 tarihinde incelendi)
• ESMA, Alternatif performans göstergelerine dair yönergeler, ESMA/2015/1415it, paragraf 17 ve 18 (01/11/2026 tarihinde incelendi)