«Ukryty bank» w Mediolanie: firmy-słupy, zwrot gotówki i kryptowaluty. Schemat na 110 milionów fałszywych faktur

W skrócie: 21 października 2026 Guardia di Finanza (GdF) z Mediolanu i Monza e Brianzy, na zlecenie Prokuratury w Mediolanie (Direzione distrettuale antimafia, okręgowej dyrekcji antymafijnej), zastosowała środki zapobiegawcze wobec 30 podejrzanych oraz pilne zabezpieczenie zapobiegawcze na ponad 21 milionów euro. Według oskarżenia za firmą wynajmu samochodów w Pero działał „ukryty bank”, który sprzedawał fałszywe faktury za pośrednictwem firm-słupów, zwracał w gotówce kwoty zapłacone przelewem, a następnie przekazywał środki za granicę i do kryptowalut. Dla osób, które muszą znać swojego klienta, to podręcznikowy przypadek: firmy-słupy w budownictwie, logistyce i usługach, które po pewnym czasie upadają i są zastępowane kolejnymi nowymi.

Co się stało?

Sędzia ds. wstępnego postępowania (G.I.P.) Sądu w Mediolanie zarządził środki zapobiegawcze wobec 30 podejrzanych: 16 w areszcie i 14 w areszcie domowym. Aresztowania trwają także w Hiszpanii, na podstawie europejskich nakazów aresztowania, oraz w Szwajcarii, w drodze międzynarodowego wniosku o pomoc prawną (rogatoria). Przeszukania objęły 26 miejscowości w Lombardii, Piemoncie, Emilii-Romanii, Toskanii, Apulii, Kalabrii i Kampanii, z udziałem ponad 350 funkcjonariuszy. Zajęto gotówkę, rachunki bankowe, kryptowaluty, samochody, łodzie, biżuterię, luksusowe zegarki i maszyny do liczenia pieniędzy.

Zarzucone stowarzyszenie przestępcze, według komunikatu, jest w zaostrzonej postaci ze względu na ułatwianie działalności organizacjom mafijnym i stosowanie metod mafijnych (systematyczne zastraszanie i ochrona grupy na danym terytorium). Działało ono w zakresie międzynarodowego prania pieniędzy, oszustw podatkowych, przestępstw upadłościowych, handlu narkotykami i przestępstw związanych z bronią. Postępowanie jest na etapie czynności wstępnych: obowiązuje domniemanie niewinności do ewentualnego wyroku skazującego, jak przypomina sam komunikat.

Jak, według oskarżenia, działała „ukryta bank”?

Komunikat opisuje system w czterech etapach. Oferował on „klientom” (przede wszystkim handlarzom narkotyków i osobom uchylającym się od podatków) usługi banku poza oficjalnymi kanałami, tzw. underground banking:

1. Zbieranie gotówki z uchylania się od podatków i handlu narkotykami, w zamian za kryptowaluty lub przelewy na konta w Azji, Kanadzie i Ameryce Południowej.
2. Fałszywe faktury wystawiane przez firmy-słupy zarejestrowane na słupów, z fikcyjnymi siedzibami przede wszystkim w Lombardii i Kampanii, dla współpracujących przedsiębiorstw głównie z budownictwa, logistyki i usług, które dzięki temu obniżały swój dochód. Po pewnym czasie firmy-słupy doprowadzano do upadłości i zastępowano nowymi.
3. Zwrot gotówki: firma płaciła fałszywą fakturę przelewem, a kurierzy zwracali tę samą kwotę w gotówce, pomniejszoną o prowizję w wysokości od 2% do 5%.
4. Pranie pieniędzy: pieniądze zgromadzone na kontach firm-słupów trafiały na zagraniczne konta w Luksemburgu, na Litwie i w Niemczech, a następnie na giełdy, które wymieniały je na kryptowaluty i przesyłały do portfeli organizacji.

Na te same konta firm-słupów wpływały także przelewy ofiar oszustw inwestycyjnych w kryptowaluty (phishing), które następnie prano w ten sam sposób.

Liczby śledztwa

Pozycja	Kwota lub liczba
Fałszywe faktury odtworzone	ponad 110 milionów euro
Przelewy za granicę	około 68 milionów euro
Pilne zabezpieczenie zapobiegawcze	ponad 21 milionów euro
Gotówka z handlu narkotykami przekazana przez jednego dostawcę usług pieniężnych	ponad 5 milionów euro
Prowizja potrącana od zwróconej gotówki	od 2% do 5%
Podejrzani objęci środkami zapobiegawczymi	30 (16 w areszcie, 14 w areszcie domowym)

Jakie sygnały zostawia taki schemat?

Komunikat nie wskazuje zaangażowanych profesjonalistów. Mechanizm pozostawia jednak ślady, które doradca podatkowy, oficer AML lub dział zakupów może zauważyć po swojej stronie:

• dostawcy z branży budowlanej, logistycznej lub usługowej z siedzibą w Lombardii lub Kampanii, nowo założeni, bez widocznych pracowników i środków, którzy wystawiają faktury na znaczne kwoty;
• dostawcy często zmieniający się przy tym samym rodzaju usług, podczas gdy poprzedni kończą w upadłości lub likwidacji;
• wypłaty lub dostępność gotówki u klienta, których nie da się wyjaśnić jego działalnością, tuż przed płatnościami dla dostawców;
• kontrahenci, których konta przekazują środki za granicę lub na giełdy kryptowalut bez uzasadnienia handlowego.

Co zrobić, jeśli masz klientów lub dostawców o takim profilu

• Sprawdź, kto stoi za powtarzającymi się dostawcami w wymienionych branżach: wspólnicy, zarządcy, data założenia, siedziba, postępowania upadłościowe.
• Sprawdź historię zastąpionych dostawców: jeśli poprzedni dostawca upadł wkrótce po rozpoczęciu współpracy, to sygnał, który warto odnotować.
• Udokumentuj ocenę ryzyka klienta, gdy pojawią się słupy, gotówka bez uzasadnienia lub niewyjaśnione przelewy za granicę.

Pierwszym krokiem jest wiedza, kto posiada i zarządza firmą po drugiej stronie. beneficjent rzeczywisty (titolare effettivo) (9,90 €) odtwarza z Registro Imprese (rejestru przedsiębiorców) osoby pełniące funkcje lub posiadające istotny udział; z beneficjentem rzeczywistym oraz protestami i postępowaniami upadłościowymi (14,90 €) zobaczysz także, czy firma lub jej kierownictwo mają już otwarte postępowania. Jeśli firma jest twoim klientem, dossier należytej staranności (fascicolo di adeguata verifica) (49 €) zawiera listę kontrolną, beneficjenta rzeczywistego i raport w jednym pliku PDF.

Źródła

• Guardia di Finanza, «Smantellata „Banca occulta”», komunikat prasowy z 21 października 2026, odczytany 24.10.2026