Verwijlrente bij commerciële transacties 2026: tarief 10,40%, berekening en 40 euro

In het kort: bij commerciële transacties tussen bedrijven en met de overheid lopen, als de factuur niet op de vervaldag is betaald, de verwijlrenten vanzelf vanaf de volgende dag, zonder dat een aanmaning nodig is (D.Lgs. 231/2002, art. 4). Van 1 juli tot 31 december 2026 is het wettelijke verwijlrentetarief 10,40% per jaar: het referentietarief van de ECB, 2,40%, plus 8 punten, zoals meegedeeld door het MEF in de Gazzetta Ufficiale (GU) n. 163 van 16 juli 2026. Daarbovenop is 40 € forfaitair verschuldigd voor de invorderingskosten (art. 6). De rente wordt berekend als enkelvoudige rente, dag voor dag.

Wat is het verwijlrentetarief in 2026?

Het wettelijke verwijlrentetarief is het referentietarief van de Europese Centrale Bank, dat wil zeggen dat van de meest recente hoofdherfinancieringsoperaties, verhoogd met acht procentpunten (art. 2, letters e) en f), van D.Lgs. 231/2002). Voor het eerste halfjaar geldt het ECB-tarief dat op 1 januari van kracht is, voor het tweede dat op 1 juli van kracht is. Het ministerie van Economie en Financiën (MEF) publiceert het in de Gazzetta Ufficiale op de vijfde werkdag van elk halfjaar (art. 5).

Het tarief van het eerste halfjaar 2027 is dat van de ECB dat op 1 januari 2027 van kracht is, gepubliceerd door het MEF in de eerste werkdagen van januari. De verhoging van 8 punten geldt voor contracten die zijn gesloten vanaf 1 januari 2013, de datum waarop de wijzigingen van D.Lgs. 192/2012 van toepassing werden.

Wanneer gelden ze?

Bij elke commerciële transactie, dat wil zeggen bij elk contract tussen bedrijven, of tussen bedrijven en overheidsinstanties, dat de levering van goederen of het verlenen van diensten tegen betaling omvat. Ze gelden niet voor contracten met consumenten; voor die gelden de rente van het burgerlijk wetboek.

Ze lopen vanaf de dag na de vervaldag van de betaaltermijn. Als het contract geen termijn vastlegt, is de wettelijke termijn 30 dagen na ontvangst van de factuur of, als de datum onzeker is, na ontvangst van de goederen of de dienst (art. 4, lid 2).

Hoe worden ze berekend?

Het gaat om enkelvoudige rente op dagbasis. De formule is:

Rente = verschuldigd bedrag × jaartarief × dagen van vertraging ÷ 365

Het verschuldigde bedrag omvat de belastingen die op de factuur staan, dus de btw (art. 2, letter g).

Hypothetisch voorbeeld: factuur van 10.000 € inclusief btw, vervallen op 30 september 2026, betaald op 14 november 2026, dat wil zeggen met 45 dagen vertraging.

Als de vertraging twee halfjaren beslaat, splits je de periode: de dagen tot 30 juni tegen het tarief van het eerste halfjaar, die vanaf 1 juli tegen het tarief van het tweede.

De 40 euro: wanneer zijn ze verschuldigd?

Artikel 6 kent de schuldeiser, zonder dat een ingebrekestelling nodig is, een forfaitair bedrag van 40 euro toe als vergoeding voor de invorderingskosten. Het blijft mogelijk een grotere schade te bewijzen, die bijvoorbeeld de kosten van juridische bijstand voor de invordering kan omvatten. Het bedrag komt bovenop de rente.

Kunnen ze bij overeenkomst worden uitgesloten?

Tussen bedrijven kunnen partijen een ander tarief overeenkomen, binnen de grenzen van artikel 7. Maar sommige bedingen houden geen stand:

• de clausule die de verwijlrente uitsluit wordt geacht ernstig onbillijk te zijn, zonder mogelijkheid van tegenbewijs (art. 7, lid 3);
• de clausule die de 40 € aan invorderingskosten uitsluit, wordt geacht ernstig onbillijk te zijn (lid 4);
• als de schuldeiser een mkb-bedrijf (PMI) is en de schuldenaar niet, wordt de clausule met betaaltermijnen van meer dan 60 dagen geacht ernstig onbillijk te zijn (lid 4-bis);
• de rechter kan de nietigheid ook ambtshalve uitspreken, rekening houdend met de afwijking van de handelspraktijk en de aard van de goederen of diensten (lid 2).

Over lange betaaltermijnen is er een aparte gids: klant die 90 dagen vraagt.

Moet je ze werkelijk vragen?

Dat hangt af van de klant, maar het is altijd goed ze op te schrijven. Vermeld in de algemene voorwaarden en op de factuur dat bij vertraging de rente van D.Lgs. 231/2002 en de 40 € forfaitair van toepassing zijn. Bij een vaste klant kun je besluiten ze niet te vragen voor een eerste korte vertraging. Bij een klant die structureel te laat betaalt, is het vragen ervan via PEC (gecertificeerde e-mail) ook een manier om de vertraging te documenteren, nuttig als je de leveringen moet opschorten of een invordering moet starten. Hoe je omgaat met wie altijd laat betaalt: is het de moeite waard door te blijven leveren?

En de Europese hervorming van de 30 dagen?

In september 2023 heeft de Europese Commissie een verordening voorgesteld tegen betalingsachterstanden (procedure 2023/0323(COD)) met een maximale termijn van 30 dagen voor alle commerciële transacties. Het Europees Parlement heeft zijn standpunt in eerste lezing goedgekeurd op 23 april 2024, waarbij tot 60 dagen tussen bedrijven wordt toegestaan als dat uitdrukkelijk is overeengekomen, en tot 120 dagen voor goederen met een trage omloop of seizoensgoederen. De Raad heeft nog geen standpunt ingenomen: in november 2026 wacht de procedure nog op de eerste lezing van de Raad. In Italië gelden dus de regels van D.Lgs. 231/2002 die hierboven zijn beschreven.

Bronnen

• D.Lgs. 231/2002, artt. 2, 4, 5, 6 en 7 (Normattiva, gelezen op 11/11/2026)
• ANIE, Ritardi nei pagamenti: tassi 1° luglio - 31 dicembre 2026 (GU n. 163 del 16/07/2026) (geraadpleegd op 11/11/2026)
• Legge in chiaro, tabella dei tassi di mora 2013-2026 (geraadpleegd op 11/11/2026)
• Procedure 2023/0323(COD), verordening ter bestrijding van betalingsachterstanden (geraadpleegd op 11/11/2026)
• Trans.info, 24/09/2026, over de stagnatie van de hervorming in de Raad (geraadpleegd op 11/11/2026)