DSO, gemiddelde incassodagen: hoe bereken je het en wat zegt het over je klanten

In het kort: de DSO (Days Sales Outstanding) is het gemiddelde aantal dagen dat verstrijkt tussen de verkoop en de incasso. Je berekent hem door de vorderingen op klanten te delen door de omzet van de periode en te vermenigvuldigen met het aantal dagen van de periode. Vergeleken met het uitstel dat je verleent, vertelt hij je hoeveel dagen vertraging je aan klanten financiert. Berekend per klant, vertelt hij je wie achteruitgaat vóórdat er een wanbetaling komt.

Wat is de DSO?

Het is de meest gebruikte maatstaf om te begrijpen hoe snel je incasseert. Een DSO van 75 dagen betekent dat een euro die vandaag wordt gefactureerd gemiddeld na 75 dagen in kas komt. Elke dag extra is liquiditeit die je gratis aan klanten leent en die je met eigen middelen of via de bank moet overbruggen.

Zijn tegenhanger is de DPO, de gemiddelde betaaltermijn aan leveranciers. Het verschil tussen de twee, samen met de voorraaddagen, vertelt je hoe lang je de cyclus moet financieren. De DPO van je klanten, afgeleid uit hun jaarrekening, wordt uitgelegd in de gids over hoe je weet of een bedrijf zijn leveranciers betaalt.

Hoe bereken je de DSO?

Eenvoudige methode

DSO = vorderingen op klanten ÷ omzet van de periode × dagen van de periode

Twee aandachtspunten: de vorderingen in de boekhouding bevatten btw, dus gebruik de omzet inclusief btw; en gebruik dezelfde periode voor beide gegevens.

Hypothetisch voorbeeld: aan het eind van het kwartaal heb je 180.000 € aan vorderingen op klanten. In het kwartaal heb je 200.000 € omzet inclusief btw gefactureerd. DSO = 180.000 ÷ 200.000 × 90 = 81 dagen.

Terugrekenmethode (count-back)

De eenvoudige methode misleidt als de omzet van maand tot maand sterk verschilt. De terugrekenmethode is nauwkeuriger: je begint bij de openstaande vorderingen en «verbruikt» de omzet van de meest recente maanden, tot je ze gedekt hebt.

Dezelfde portefeuille met de eenvoudige methode over het kwartaal augustus-oktober zou 180.000 ÷ 170.000 × 92 ≈ 97 dagen geven: hier liggen de twee methoden dicht bij elkaar, maar bij een piekmaand worden de verschillen groot.

DSO en gemiddelde vertraging

De DSO alleen zegt niet of je een probleem hebt: 90 dagen is normaal als je 90 dagen uitstel geeft, en is een alarmsignaal als je er 30 geeft. Daarom berekent men ook de «ideale» DSO, die je zou hebben als iedereen precies op de vervaldag zou betalen, dat wil zeggen het gemiddelde uitstel dat je verleent, gewogen naar de omzet. Het verschil is de gemiddelde vertraging:

Gemiddelde dagen vertraging = werkelijke DSO − gemiddeld verleend uitstel

Als je gemiddeld 60 dagen uitstel geeft en de DSO is 81, financier je 21 dagen vertraging. Bij een jaaromzet van 800.000 € inclusief btw staat met 21 dagen ongeveer 800.000 × 21 ÷ 365 ≈ 46.000 € aan liquiditeit vast.

De DSO per klant: waar je het risico ziet

De DSO van het bedrijf is een gemiddelde dat de afzonderlijke gevallen verbergt. Bereken hem ook voor je twintig grootste klanten op omzet, elke maand of elk kwartaal:

• Stabiele DSO dicht bij het uitstel: klant die op orde is.
• Structureel hoge maar constante DSO: klant die uit gewoonte traag betaalt; overweeg het uitstel te verkorten of de verwijlrente te vragen.
• DSO die twee of drie periodes achter elkaar stijgt: dit is het signaal dat telt. De klant gebruikt jou om zichzelf te financieren. Controleer rating, krediet en signalen van insolventie opnieuw vóór de volgende levering.

Let op het signaal van de Codice della crisi d'impresa (Wetboek van de bedrijfscrisis), art. 3, lid 4: schulden aan leveranciers die minstens 90 dagen verlopen zijn en een hoger bedrag hebben dan de niet-verlopen. Als een klant jou structureel meer dan 90 dagen na de vervaldag betaalt, ben je misschien niet de enige leverancier in die situatie.

Kun je de DSO van een ander bedrijf berekenen?

Ja, bij benadering, als het zijn jaarrekening deponeert. Neem de vorderingen op klanten uit de activa van de balans (post C.II.1 van het schema van artikel 2424 van het Italiaanse burgerlijk wetboek) en de verkoopopbrengsten uit de winst- en verliesrekening (post A.1), en tel de btw erbij als het bedrijf in Italië verkoopt. Een DSO die sterk hoger is dan de sector kan wijzen op zwakke klanten of moeilijk te innen vorderingen, dus op een risico dat je klant op jou kan afwentelen. Hoe je de rest van de jaarrekening leest: praktische gids voor de jaarrekening van een klant.

Hoe verlaag je de DSO?

1. Factureer meteen: elke dag tussen levering en factuur is een dag extra DSO.
2. Controleer voordat je uitstel verleent: de juiste voorwaarden voor elke klant bepaal je aan het begin. Zie kredietbeleid voor mkb-bedrijven.
3. Stuur herinneringen volgens een vast schema, niet wanneer je eraan denkt.
4. Pas de verwijlrente toe op klanten die altijd laat betalen: in het tweede halfjaar van 2026 is het wettelijke tarief 10,40%. Details in verwijlrente 2026.
5. Herzie het krediet wanneer de DSO van een klant stijgt: de methode staat in de gids over de kredietlimiet.

Bronnen

• Codice civile, art. 2424 en art. 2425 (Normattiva)
• D.Lgs. 14/2019, art. 3 (Normattiva, gelezen op 11/11/2026)
• D.Lgs. 231/2002, art. 5 en het tarief van het tweede halfjaar 2026, gepubliceerd in de GU (Gazzetta Ufficiale) n. 163 van 16/07/2026