Ticari işlemlerde gecikme faizi 2026: %10,40 oran, hesaplama ve 40 euro

Özetle: işletmeler arasında ve kamu idaresiyle yapılan ticari işlemlerde fatura vadesinde ödenmezse, gecikme faizi ihtar gerekmeden ertesi günden itibaren kendiliğinden işler (231/2002 sayılı D.Lgs., madde 4). 1 Temmuz - 31 Aralık 2026 arasında yasal gecikme oranı yıllık %10,40'tır: AMB referans oranı %2,40 artı 8 puan; bu oran, 16 Temmuz 2026 tarihli Gazzetta Ufficiale (Resmi Gazete) n. 163'te yayımlanan MEF bildirisine göredir. Ayrıca, tahsilat masrafları için 40 € götürü tutar talep edilebilir (madde 6). Gün gün basit faiz olarak hesaplanır.

2026'da gecikme oranı nedir?

Yasal gecikme oranı, Avrupa Merkez Bankası'nın referans oranıdır; yani en son ana refinansman işlemlerinin oranıdır, sekiz yüzde puan eklenmiş hâlde (231/2002 sayılı D.Lgs., madde 2, bent e) ve f)). İlk yarıyıl için 1 Ocak'taki AMB oranı, ikinci yarıyıl için 1 Temmuz'daki oran geçerlidir. Maliye ve Ekonomi Bakanlığı (MEF) bunu her yarıyılın beşinci iş gününde Resmi Gazete'de (Gazzetta Ufficiale) yayımlar (madde 5).

2027'nin ilk yarıyılının oranı, 1 Ocak 2027'deki AMB oranı olacak ve MEF bunu Ocak'ın ilk iş günlerinde yayımlayacak. 8 puanlık ek, 1 Ocak 2013'ten itibaren yapılan sözleşmeler için geçerlidir; 192/2012 sayılı D.Lgs.'nin değişiklikleri bu tarihten uygulanır.

Ne zaman uygulanır?

Her ticari işlemde geçerlidir; yani şirketler arasında ya da şirketler ile kamu idareleri arasında, bir bedel karşılığında mal teslimi veya hizmet ifasını içeren her sözleşmede. Tüketicilerle yapılan sözleşmelerde uygulanmaz; bunlar için Medeni Kanun'un (Codice civile) faiz kuralları geçerlidir.

Ödeme vadesinin ertesi gününden itibaren işler. Sözleşme bir vade belirlemiyorsa, yasal vade faturanın alınmasından itibaren 30 gündür; tarih belirsizse mal veya hizmetin alınmasından itibaren (madde 4, fıkra 2).

Nasıl hesaplanır?

Günlük bazda basit faizdir. Formül:

Faiz = ödenmesi gereken tutar × yıllık oran × gecikme günü ÷ 365

Ödenmesi gereken tutar, faturada gösterilen vergileri, yani KDV'yi (IVA) içerir (madde 2, bent g).

Hipotetik örnek: KDV dahil 10.000 €'luk fatura, 30 Eylül 2026'da vadesi doluyor, 14 Kasım 2026'da ödeniyor; yani 45 gün gecikme.

Gecikme iki yarıyılı kapsıyorsa dönemi bölün: 30 Haziran'a kadar olan günler birinci yarıyıl oranıyla, 1 Temmuz'dan itibaren olanlar ikinci yarıyıl oranıyla hesaplanır.

40 euro: ne zaman talep edilir?

Madde 6, alacaklıya ihtar gerekmeden, tahsilat masrafları için tazminat olarak 40 euro götürü tutar tanır. Avukat ücretleri gibi tahsilat danışmanlığı maliyetlerini de içerebilecek daha büyük bir zararın kanıtlanması mümkün olmaya devam eder. Bu tutar faize eklenir.

Anlaşmayla hariç tutulabilir mi?

Şirketler arasında taraflar, 7. maddenin sınırları içinde farklı bir oran kararlaştırabilir. Ancak bazı şartlar geçerli olmaz:

• gecikme faizini hariç tutan şart, karşı kanıta izin verilmeksizin ağır haksız sayılır (madde 7, fıkra 3);
• 40 € tahsilat masraflarını hariç tutan şart ağır haksız sayılır (fıkra 4);
• alacaklı bir KOBİ, borçlu değilse, 60 günü aşan ödeme vadeli bir şart ağır haksız sayılır (fıkra 4-bis);
• hâkim, malın veya hizmetin niteliğine ve ticari uygulamadan sapmaya bakarak, resen de geçersizlik kararı verebilir (fıkra 2).

Uzun vadelerle ilgili ayrı bir rehber var: 90 gün isteyen müşteri.

Gerçekten talep etmeli misiniz?

Müşteriye bağlıdır, ama yazılı olarak belirtmek her zaman yararlıdır. Genel şartlarınıza ve faturanıza, gecikme halinde 231/2002 sayılı D.Lgs. faizlerinin ve 40 € götürü tutarın uygulanacağını yazın. Alışılmış bir müşteriyle, kısa süreli ilk gecikme için talep etmemeyi seçebilirsiniz; sistematik olarak geç ödeyen bir müşteriyse, faizleri PEC ile talep etmek gecikmeyi belgelemenin bir yoludur ve teslimatı askıya almanız ya da tahsilat için dava açmanız gerekirse işinize yarar. Her zaman geç ödeyen müşteriyle nasıl başa çıkılacağı: teslimata devam etmek mantıklı mı?

Peki AB'nin 30 günlük reformu?

Eylül 2023'te Avrupa Komisyonu, ödeme gecikmelerine karşı bir tüzük önerdi (prosedür 2023/0323(COD)); tüm ticari işlemler için en fazla 30 günlük bir vade öngörüyordu. Avrupa Parlamentosu, 23 Nisan 2024'te birinci okuma görüşünü kabul etti; açıkça kararlaştırılmışsa şirketler arasında 60 güne ve yavaş dönen veya mevsimlik mallar için 120 güne kadar izin veriyordu. Konsey bir görüş benimsemedi: Kasım 2026 itibarıyla prosedür hâlâ Konsey'in birinci okumasını bekliyor. Dolayısıyla İtalya'da yukarıda anlatılan 231/2002 sayılı D.Lgs. kuralları geçerlidir.

Kaynaklar

• D.Lgs. 231/2002, madde 2, 4, 5, 6 ve 7 (Normattiva, 11/11/2026 tarihinde okundu)
• ANIE, Ödeme gecikmeleri: 1 Temmuz - 31 Aralık 2026 oranları (GU n. 163, 16/07/2026) (11/11/2026 tarihinde erişildi)
• Legge in chiaro, 2013-2026 gecikme oranları tablosu (11/11/2026 tarihinde erişildi)
• Prosedür 2023/0323(COD), Ödeme gecikmeleriyle mücadele tüzüğü (11/11/2026 tarihinde erişildi)
• Trans.info, 24/09/2026, reformun Konsey'de tıkanması hakkında (11/11/2026 tarihinde erişildi)