Termin płatności 60 lub 90 dni dla włoskiego klienta: co mówi prawo i jak negocjować

W skrócie: we Włoszech i w Polsce termin płatności między przedsiębiorcami dłuższy niż 60 dni jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy strony wyraźnie go uzgodnią i nie jest rażąco niekorzystny dla wierzyciela (art. 4 ust. 3 D.Lgs. 231/2002, art. 7 ust. 2 polskiej ustawy z 8 marca 2013 r.). 90 dni zapisz więc na piśmie, a wcześniej sprawdź klienta.

Decyzję o kredycie kupieckim w czterech krokach pomaga podjąć narzędzie w poradniku Kredyt kupiecki dla włoskiego klienta: decyzja w 10 minut. Odsetki i ryczałt 40 EUR opisujemy osobno w poradniku Odsetki za opóźnienie i 40 EUR rekompensaty od włoskiego kontrahenta, a rejestry w poradniku Jak sprawdzić włoskiego kontrahenta: VIES, KRS i Registro Imprese.

Najpierw: które prawo rządzi umową

Prawo właściwe dla umowy strony mogą wybrać wyraźnie albo w sposób jednoznacznie wynikający z umowy (art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rzym I). Bez wyboru umowa sprzedaży towarów podlega prawu państwa, w którym sprzedawca ma miejsce zwykłego pobytu, a umowa o świadczenie usług prawu państwa usługodawcy (art. 4 ust. 1 lit. a i b). Gdy nic nie zapisano, polski sprzedawca wychodzi więc co do zasady od prawa polskiego; sprawdź jednak, czy warunki zakupu włoskiego klienta nie wybierają prawa włoskiego.

Ten sam limit zna prawo unijne: art. 3 ust. 5 dyrektywy 2011/7/UE ogranicza termin między przedsiębiorstwami do 60 dni kalendarzowych, chyba że strony wyraźnie ustalą inaczej, a ustalenie nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. Polska ustawa wskazuje, że wdraża tę dyrektywę.

Włochy: art. 4 i 7 D.Lgs. 231/2002

• Bez ustaleń: 30 dni od otrzymania przez dłużnika faktury lub równoważnego żądania zapłaty (art. 4 ust. 2 lit. a); gdy data otrzymania faktury jest niepewna, 30 dni od otrzymania towaru lub wykonania usługi (lit. b).
• Powyżej 60 dni tylko wyraźnie. Między przedsiębiorstwami strony mogą ustalić dłuższy termin, ale termin ponad 60 dni musi być uzgodniony wyraźnie, a klauzulę trzeba udowodnić pismem (art. 4 ust. 3).
• Nieważność. Klauzula o terminie płatności jest nieważna, gdy jest «gravemente iniqua», czyli rażąco niesprawiedliwa wobec wierzyciela; sąd może to stwierdzić z urzędu (art. 7 ust. 1-2).
• Wierzyciel MŚP. Gdy wierzycielem jest małe lub średnie przedsiębiorstwo w rozumieniu włoskiego dekretu ministra z 18 kwietnia 2005 r., domniemywa się, że klauzula z terminem ponad 60 dni jest rażąco niesprawiedliwa. Domniemanie nie działa, gdy wszystkie strony umowy są MŚP (art. 7 ust. 4-bis).

Polska: ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom

Ustawa obejmuje także przedsiębiorców z państw UE (art. 2 pkt 7), więc może dotyczyć umowy z włoską spółką, jeśli umowa podlega prawu polskiemu.

• 60 dni od doręczenia faktury. Termin w umowie nie może przekraczać 60 dni od doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, chyba że strony wyraźnie ustalą inaczej i nie jest to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela (art. 7 ust. 2).
• Duży dłużnik, mały wierzyciel. Gdy płaci duży przedsiębiorca, a wierzycielem jest mikro, mały lub średni przedsiębiorca, 60 dni to granica bez wyjątków (art. 7 ust. 2a).
• Ciężar dowodu. To dłużnik musi wykazać, że termin dłuższy niż 60 dni nie jest rażąco nieuczciwy (art. 11a ust. 2).
• Skutek złej klauzuli. Zamiast niej stosuje się 60 dni (art. 13 ust. 2); przy niedozwolonym terminie ponad 120 dni wierzyciel może odstąpić od umowy lub ją wypowiedzieć (art. 7 ust. 3a).
• Odsetki w trakcie terminu. Jeśli uzgodniono termin dłuższy niż 30 dni, wierzyciel niebędący dużym przedsiębiorcą może żądać odsetek ustawowych po upływie 30 dni od spełnienia świadczenia i doręczenia faktury, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności (art. 5).

Jak płacą włoskie firmy: CRIBIS, II kwartał 2026

Według Studio Pagamenti CRIBIS (dane zaktualizowane w czerwcu 2026 r.) w terminie płaci 42% włoskich firm, wobec 44% w II kwartale 2025 r. Z opóźnieniem do 90 dni płaci 53,6%, a z opóźnieniem ponad 90 dni 4,4% (CRIBIS). Badanie mierzy opóźnienie względem terminu: dolicza się ono do 60 czy 90 dni, które dajesz.

Duże firmy najrzadziej płacą w terminie, ale według CRIBIS większość ich płatności przychodzi w ciągu 30 dni od terminu. Mikrofirmy płacą na czas częściej, ale mają najwyższy udział poważnych opóźnień.

Jak negocjować krótszy termin

1. Najpierw sprawdź klienta. Odpowiedź na prośbę o 90 dni zależy od jego protestów, procedur i bilansu.
2. Powiąż płatność z etapami. Obie ustawy dopuszczają harmonogram płatności w częściach (art. 11 ust. 1 polskiej ustawy, art. 4 ust. 7 D.Lgs. 231/2002): np. zaliczka na materiał, rata przy wysyłce, reszta po odbiorze.
3. Zaproponuj wybór zamiast odmowy. Krótszy termin albo dłuższy z wyższą zaliczką; możesz też dać skonto za wcześniejszą zapłatę. Wysokość to Twoja decyzja handlowa.
4. Zapisz wszystko na piśmie. Termin, sposób liczenia i prawo właściwe. Przykładowa klauzula po włosku: «Termine di pagamento: 60 giorni dalla data di ricevimento della fattura».
5. Powołaj się na prawo, gdy klient jest duży. Jeśli Twoja firma jest MŚP, przypomnij granicę z art. 7 ust. 2a polskiej ustawy albo domniemanie z art. 7 ust. 4-bis D.Lgs. 231/2002, zależnie od prawa umowy.

Termin płatności a zakres sprawdzenia

Reguła praktyczna Veryfy, nie przepis ani dane rynkowe: im dłuższy kredyt, tym głębsza kontrola.

Jak pomaga Veryfy

Veryfy to włoski serwis weryfikacji firm na żądanie; Weryfikacja kosztuje 19 €. Płacisz za raport, bez abonamentu. Raport nie jest gwarancją zapłaty ani wiążącym limitem kupieckim. Strona usługi i wynik są dostępne po polsku; raport PDF jest po włosku i opiera się na oficjalnych włoskich źródłach.

Powiązane poradniki

• Zaliczka od włoskiego klienta: ile żądać i czym różni się zadatek od caparra
• Włoski klient nie płaci: co zrobić w pierwszych 30 dniach
• Ubezpieczenie należności i faktoring przy sprzedaży do Włoch: kiedy wystarczy raport

Najczęstsze pytania

Czy włoski klient może żądać 90 dni terminu płatności?

Może, ale termin ponad 60 dni musi być wyraźnie uzgodniony i nie może być rażąco niekorzystny dla wierzyciela. We Włoszech klauzulę trzeba udowodnić pismem (art. 4 ust. 3 D.Lgs. 231/2002), w Polsce dłużnik dowodzi, że termin nie jest rażąco nieuczciwy (art. 11a ust. 2 ustawy z 2013 r.).

Od kiedy liczy się termin płatności we Włoszech?

Co do zasady od dnia, w którym dłużnik otrzymał fakturę lub równoważne żądanie zapłaty (art. 4 ust. 2 lit. a D.Lgs. 231/2002). Polska ustawa liczy go od doręczenia faktury lub rachunku (art. 7 ust. 2).

Co się dzieje, gdy w umowie wpisano zbyt długi termin?

We Włoszech klauzula rażąco niesprawiedliwa wobec wierzyciela jest nieważna, a sąd może to stwierdzić z urzędu (art. 7 ust. 1-2 D.Lgs. 231/2002). W Polsce zamiast niedozwolonego terminu stosuje się 60 dni (art. 13 ust. 2), a przy terminie ponad 120 dni wierzyciel może odstąpić od umowy lub ją wypowiedzieć (art. 7 ust. 3a).

Ile włoskich firm płaci faktury w terminie?

Według Studio Pagamenti CRIBIS za II kwartał 2026 r. w terminie płaci 42% włoskich firm, z opóźnieniem do 90 dni 53,6%, a z opóźnieniem ponad 90 dni 4,4%.

Źródła

Źródła odczytane 2026-10-27. Ustawa polska według tekstu jednolitego Dz.U. 2023 poz. 1790, obejmującego ostatnią nowelizację.

• Normattiva: D.Lgs. 231/2002, art. 4 (termini di pagamento)
• Normattiva: D.Lgs. 231/2002, art. 7 (nullità)
• ELI Sejm: ustawa z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, tekst jednolity
• EUR-Lex: dyrektywa 2011/7/UE, art. 3
• EUR-Lex: rozporządzenie (WE) 593/2008 (Rzym I), art. 3 i 4
• CRIBIS: Studio Pagamenti, II kwartał 2026

Informacja ogólna, nie porada prawna.