Odsetki za opóźnienie i 40 EUR rekompensaty od włoskiego kontrahenta

W skrócie: jeśli do umowy ze włoską firmą stosuje się włoskie prawo, odsetki za opóźnienie w transakcji handlowej biegną bez wezwania od dnia po terminie płatności, a wierzycielowi należy się 40 EUR ryczałtu za koszty odzyskiwania (art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 2 D.Lgs. 231/2002). Klauzule skrajnie niekorzystne dla wierzyciela mogą być nieważne (art. 7). Najpierw ustal, jakie prawo rządzi umową.

Wszystkie poradniki: Poradniki. Zobacz też: Dochodzenie należności od włoskiej firmy: europejski nakaz zapłaty.

Które prawo rządzi umową

Jeśli strony wybrały prawo, co do zasady stosuje się je (art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rzym I); bez wyboru dla umowy sprzedaży towarów decyduje miejsce zwykłego pobytu sprzedawcy, a dla umowy o świadczenie usług usługodawcy (art. 4 ust. 1 lit. a i b). Rozporządzenie: EUR-Lex, rozporządzenie (WE) 593/2008. Od tego zależy, czy odsetki liczysz według prawa włoskiego, czy polskiego: o polskim wariancie piszemy w poradniku Dochodzenie należności od włoskiej firmy: europejski nakaz zapłaty, a o rozstrzyganiu, które prawo stosować, w Włoski dostawca w łańcuchu dostaw motoryzacyjnych: co sprawdzić.

Co mówi włoski D.Lgs. 231/2002

Włoski dekret wdrażający dyrektywę 2000/35/WE o zwalczaniu opóźnień w płatnościach stosuje się do transakcji handlowych zawartych od 1 stycznia 2013 r. (Normattiva). Najważniejsze reguły:

• Odsetki bez wezwania. Odsetki za opóźnienie biegną, bez konieczności wezwania do zapłaty, od dnia następnego po upływie terminu płatności (art. 4 ust. 1).
• Termin płatności. Co do zasady nie dłużej niż 30 dni od otrzymania faktury lub równoważnego żądania zapłaty, a w innych przypadkach od odbioru towaru lub wykonania usługi (art. 4 ust. 2). Między przedsiębiorstwami strony mogą uzgodnić dłuższy termin; terminy powyżej 60 dni muszą być uzgodnione wyraźnie i udowodnione na piśmie (art. 4 ust. 3).
• Wysokość odsetek. Odsetki ustawowe za opóźnienie, według stopy referencyjnej ogłaszanej półrocznie w Gazzetta Ufficiale; w transakcjach między przedsiębiorcami strony mogą ustalić inną stopę w granicach art. 7 (art. 5 ust. 1-3). Aktualną stopę sprawdź w Gazzetta Ufficiale, a nie w tym poradniku.
• 40 EUR. Wierzycielowi przysługuje bez wezwania ryczałt 40 EUR tytułem odszkodowania, z zachowaniem możliwości udowodnienia większej szkody, która może obejmować koszty pomocy w odzyskaniu długu (art. 6 ust. 2), oraz zwrot kosztów odzyskiwania (art. 6 ust. 1).
• Nieważne klauzule. Klauzule o terminie płatności, odsetkach lub kosztach odzyskiwania są nieważne, gdy są skrajnie niesprawiedliwe wobec wierzyciela; sąd może to stwierdzić z urzędu. Klauzula wyłączająca odsetki za opóźnienie jest skrajnie niesprawiedliwa bez możliwości dowodu przeciwnego (art. 7 ust. 1-3).

Źródło: Normattiva, D.Lgs. 231/2002, art. 4-7, tekst odczytany 2026-10-24 (ostatnia aktualizacja aktu: 30.12.2019).

Ramy unijne

Dyrektywa 2011/7/UE zapewnia odsetki bez wezwania (art. 3) i co najmniej 40 EUR rekompensaty (art. 6 ust. 1), a art. 9 ust. 1 chroni zastrzeżenie własności w umowach sprzedaży (EUR-Lex). W Polsce tę samą ochronę przewiduje ustawa z 8 marca 2013 r. (art. 10 ust. 1: 40, 70 i 100 EUR w zależności od kwoty), opisana w poradniku Dochodzenie należności od włoskiej firmy: europejski nakaz zapłaty.

Zanim wyślesz wezwanie

1. Sprawdź, czy włoski dłużnik nie jest w procedurze upadłościowej: po jej wszczęciu zwykła windykacja ustępuje zgłoszeniu wierzytelności (zob. Upadłość włoskiego kontrahenta: jak zgłosić wierzytelność).
2. Sprawdź protesty: wpisy w Registro Protesti pokazują zaległe weksle i czeki.
3. Zbierz dowody: umowę, fakturę, dowód dostawy, potwierdzenie terminu płatności.

Jak pomaga Veryfy

Zanim zaczniesz windykację, sprawdź, czy sprawa ma sens. Negatività za 5,90 € pokazuje protesty i trwające procedury upadłościowe ze wskazaniem źródła i daty; Verifica za 19 € dodaje wspólników, zarządców i sygnały niewypłacalności. Veryfy nie prowadzi windykacji i nie liczy odsetek.

Usługa i raport są po włosku i opierają się na oficjalnych włoskich źródłach: nazwy firm, funkcje i procedury są pokazywane tak, jak figurują w rejestrze. Veryfy nie oferuje przetłumaczonego raportu, a płatność odbywa się na razie w języku włoskim.

Najczęstsze pytania

Czy włoski dłużnik płaci odsetki bez wezwania do zapłaty?

Tak, gdy do transakcji handlowej stosuje się D.Lgs. 231/2002: odsetki za opóźnienie biegną bez konieczności wezwania od dnia następnego po upływie terminu płatności (art. 4 ust. 1). Sprawdź najpierw, jakie prawo rządzi umową.

Ile wynosi ryczałt za koszty odzyskiwania należności?

Według art. 6 ust. 2 D.Lgs. 231/2002 wierzycielowi przysługuje 40 EUR bez konieczności wezwania, z zachowaniem możliwości udowodnienia większej szkody. Tyle samo, jako minimum, przewiduje art. 6 ust. 1 dyrektywy 2011/7/UE.

Czy umowa może wyłączyć odsetki za opóźnienie?

Nie we włoskim reżimie: klauzula wyłączająca odsetki za opóźnienie jest skrajnie niesprawiedliwa bez możliwości dowodu przeciwnego (art. 7 ust. 3 D.Lgs. 231/2002), a sąd może stwierdzić nieważność z urzędu.

Źródła

Oficjalne źródła otwarte i przeczytane 2026-10-24. Przepisy polskie według tekstów jednolitych dostępnych w ELI Sejmu; późniejsze nowelizacje mogą zmieniać brzmienie, dlatego sprawdź aktualny tekst.

• Normattiva: D.Lgs. 231/2002, art. 4 (termini di pagamento)
• Normattiva: D.Lgs. 231/2002, art. 5 (saggio degli interessi)
• Normattiva: D.Lgs. 231/2002, art. 6 (rimborso spese di recupero)
• Normattiva: D.Lgs. 231/2002, art. 7 (nullità)
• EUR-Lex: dyrektywa 2011/7/UE (opóźnienia w płatnościach)
• EUR-Lex: rozporządzenie (WE) 593/2008 (Rzym I)

Informacja ogólna, nie porada prawna. Źródła zweryfikowane 2026-10-24.